Na udzielonym konsumentowi kredycie bank musi zarobić, nie jest to żadna nowość i każdy kredytobiorca zdaje sobie z tego faktu sprawę, w końcu nawet przepisy wskazują jakie opłaty bank może pobrać w związku z udzieleniem kredytu. W praktyce jednakże opłaty te różnie się kształtują, na innych zasadach udzielane są bowiem kredyty gotówkowe z krótkim okresem spłaty, a inna polityka jest stosowana w przypadku kredytów hipotecznych, zasady obniżenia kosztów wcześniejszej spłaty zależą od rodzaju umowy i właściwych przepisów. Przy porównaniu korzyści trzeba uwzględnić także ewentualną, dopuszczalną prawem opłatę za wcześniejszą spłatę.
W przypadku kredytu konsumenckiego art. 48–49 ustawy przewidują możliwość wcześniejszej spłaty całości lub części zadłużenia oraz odpowiednie obniżenie całkowitego kosztu kredytu. Rozliczenie uwzględnia skrócenie okresu kredytowania, także gdy koszt został poniesiony wcześniej. Podstawa prawna: ustawa o kredycie konsumenckim.
Obniżenie kosztów nie oznacza zwrotu wszystkich wpłaconych rat ani całego kapitału. Przy spłacie częściowej przepis stosuje się odpowiednio; wysokość rozliczenia trzeba ustalić na podstawie umowy i rzeczywistych spłat.
Całkowity koszt kredytu obejmuje określone w ustawie koszty związane z umową, znane kredytodawcy, w tym odsetki, prowizje i wymagane usługi dodatkowe. Opłaty notarialne ponoszone przez konsumenta są wyłączone z tej definicji. Nie należy rozszerzać jej automatycznie na każdą kwotę zapłaconą w związku z kredytem.
Przeczytaj także:
Wcześniejsza spłata kredytu w CHF – jak nie stracić roszczenia?
Pozwanie banku za kredyt frankowy po spłacie kredytu
Czy zwrot obejmuje prowizję za udzielenie kredytu konsumenckiego?
Tak. W wyroku z 11 września 2019 r. w sprawie C-383/18, Lexitor TSUE wyjaśnił, że prawo do obniżenia całkowitego kosztu kredytu obejmuje również koszty niezależne od długości trwania umowy. Jednorazowe pobranie prowizji nie wyłącza jej z rozliczenia wcześniejszej spłaty. Chodzi o obniżenie kosztu związane ze skróceniem umowy, a nie automatyczny zwrot całej prowizji.
Sąd Najwyższy potwierdził objęcie prowizji tym uprawnieniem w uchwale z 12 grudnia 2019 r., III CZP 45/19. Zastępujemy zatem przytoczone w pierwotnej wersji starsze stanowisko, według którego jednorazowa prowizja nie podlegała obniżeniu, późniejszą wykładnią TSUE i Sądu Najwyższego.
A co z wcześniejszą spłatą kredytu hipotecznego?
Kredyt hipoteczny wymaga odrębnej oceny. Dla umów objętych ustawą o kredycie hipotecznym podstawą jest art. 39 tej ustawy, a nie automatyczne przeniesienie reguł kredytu konsumenckiego. Przepis dotyczy odsetek i innych kosztów przypadających na skrócony okres umowy. Ocena prowizji wymaga uwzględnienia jej charakteru i informacji przekazanych klientowi.
Ustawa hipoteczna weszła w życie 22 lipca 2017 r. Zgodnie z jej art. 85 do umów zawartych wcześniej stosuje się przepisy dotychczasowe. Znaczenie mają więc data zawarcia umowy, jej warunki oraz ewentualna rekompensata za wcześniejszą spłatę, uregulowana w art. 40.
Jak sprawdzić rozliczenie wcześniejszej spłaty?
Przygotuj umowę, harmonogram, potwierdzenie spłaty i zestawienie pobranych kosztów. W kredycie konsumenckim art. 52 przewiduje rozliczenie przez kredytodawcę w ciągu 14 dni od wcześniejszej spłaty całości kredytu. Jeśli rozliczenie pomija należną część kosztów, można złożyć reklamację, wskazując podstawę żądania i sposób wyliczenia kwoty. W razie sporu dalszy sposób działania zależy od dokumentów i okoliczności sprawy.
