Polisolokaty · opłaty likwidacyjne · archiwum 2015
Pierwsza publikacja: 13 maja 2015 r. · aktualizacja: 7 listopada 2026 r. · Sosnowski Adwokaci i Radcowie Prawni
Z archiwum kancelarii · aktualizacja 7 listopada 2026 r.
Ten tekst opublikowaliśmy w maju 2015 r., gdy spory o polisolokaty były jednym z najgłośniejszych tematów konsumenckich w Polsce. Kancelaria nie prowadzi już spraw dotyczących polisolokat i skupia się dziś na sporach z bankami. Tekst zostawiamy jako materiał archiwalny, uzupełniony o to, jak sprawa polisolokat zakończyła się w kolejnych latach.
Polisolokata to potoczna nazwa umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Klient wpłacał regularne składki, które ubezpieczyciel inwestował, a umowa wyglądała jak długoterminowe oszczędzanie. Problem pojawiał się przy wcześniejszym wyjściu z umowy. Ubezpieczyciel pobierał wtedy opłatę likwidacyjną, która w pierwszych latach mogła sięgać całości zgromadzonych środków. Właśnie o zwrot tych opłat toczyły się tysiące spraw.
Polisolokaty w 2026 roku: krótka odpowiedź
Spory o polisolokaty toczą się na tle indywidualnych umów; wiele dawnych spraw dotyczyło wygórowanych opłat likwidacyjnych. Sądy w latach 2013 do 2018 wypracowały linię, zgodnie z którą wysokie opłaty likwidacyjne niepowiązane z rzeczywistymi kosztami ubezpieczyciela są niedozwolone. W 2016 r. 17 ubezpieczycieli zawarło porozumienia z Prezesem UOKiK dotyczące określonych umów i opłat, a Sąd Najwyższy rozstrzygnął w 2018 r. kluczowy spór o przedawnienie. To, czy konkretne roszczenie jest przedawnione, zależy od dokumentów, dat i właściwych przepisów.
Co się zmieniło od 2015 roku
| Kwestia | 2015 r. i listopad 2026 r. |
|---|---|
| Opłaty likwidacyjne | 2015: Nawet 100 proc. środków w pierwszych latach umowy 2026: Porozumienia 17 ubezpieczycieli z UOKiK obowiązywały od 1 stycznia 2017 r. w odniesieniu do określonych produktów i umów spełniających ich warunki |
| Ocena sądów | 2015: Coraz więcej wyroków na korzyść klientów, ale bez jednolitej linii 2026: Utrwalony pogląd, że opłata oderwana od kosztów ubezpieczyciela jest klauzulą niedozwoloną |
| Przedawnienie | 2015: Spór, czy stosować 3 lata dla roszczeń z umowy ubezpieczenia, czy 10 lat 2026: Uchwały SN z 10 sierpnia 2018 r. (m.in. III CZP 13/18): termin ogólny; od 9 lipca 2018 r. ogólny termin wynosi 6 lat |
| Pozwy zbiorowe | 2015: Pierwsze postępowania grupowe utknęły na etapie dopuszczalności 2026: Część klientów mogła skorzystać z porozumień lub dochodzić roszczeń indywidualnie; brak tu danych o wynikach wszystkich klientów |
| Nowe produkty | 2015: Brak standardu informacji o kosztach 2026: Kluczowe informacje (KID) na podstawie rozporządzenia PRIIP i obowiązki z ustawy o dystrybucji ubezpieczeń |
Jak skończyła się sprawa polisolokat
Przełomem były porozumienia Prezesa UOKiK z 21 grudnia 2016 r. Zawarło je 17 towarzystw ubezpieczeniowych. Od 1 stycznia 2017 r. obniżono opłaty dla konkretnych produktów i umów objętych warunkami porozumień, a wskazane grupy seniorów mogły ubiegać się o zwrot różnicy na określonych zasadach. Dla wielu osób zakończyło to sprawę bez sądu.
Drugim kluczowym momentem były uchwały Sądu Najwyższego z 10 sierpnia 2018 r. Ubezpieczyciele twierdzili, że roszczenia klientów przedawniają się po trzech latach, tak jak typowe roszczenia z umowy ubezpieczenia. Sąd Najwyższy nie podzielił tego stanowiska i przyjął, że zastosowanie ma ogólny termin przedawnienia, wtedy dziesięcioletni. Dla klientów, którzy wypowiedzieli umowę kilka lat wcześniej, oznaczało to, że wciąż mogą iść do sądu.
Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, III Ca 239/14, wyrok z 12 czerwca 2014 r., cytowany w naszym tekście z 2015 r.
„Zakwestionowane postanowienie narusza dobre obyczaje, gdyż sankcjonuje przejęcie przez ubezpieczyciela całości lub znacznej części środków (…) w całkowitym oderwaniu od skali poniesionych przez ten podmiot wydatków.”
Jak to wygląda dziś: trzy ciekawostki
Po pierwsze, polisolokaty zmieniły sposób sprzedaży produktów inwestycyjnych w Polsce. Od 2018 r. przy produktach inwestycyjnych klient dostaje dokument z kluczowymi informacjami, który musi pokazywać koszty, ryzyko i scenariusze wyników, a ubezpieczyciele muszą badać, czy produkt odpowiada jego potrzebom. W 2015 r. takich obowiązków nie było.
Po drugie, część polisolokat sprzedawano razem z kredytami hipotecznymi, także frankowymi, jako dodatkowe zabezpieczenie lub produkt dołączony. O tym, dlaczego pozew grupowy w takich sprawach okazał się mniej skuteczny niż oczekiwano, pisaliśmy w tekście polisolokaty i kredyt we frankach: pozew grupowy jednak nie taki skuteczny. Jeśli masz kredyt we frankach, liczy się dziś przede wszystkim sama umowa kredytu.
Po trzecie, mechanizm znany z polisolokat wrócił w nowej postaci w kredytach konsumenckich. Wtedy chodziło o opłaty pobierane przy wyjściu z umowy, dziś o prowizje i składki doliczane do kredytu, od których bank nalicza odsetki. Podstawy prawne są różne: zwrot odsetek od kredytowanych kosztów i sankcja kredytu darmowego to odrębne zagadnienia, które wymagają analizy konkretnej umowy. Więcej piszemy w tekście sankcja kredytu darmowego.
Z archiwum: co pisaliśmy w 2015 roku
Pierwotny tekst z maja 2015 r. odpowiadał na pytanie, czy lepiej dołączyć do pozwu zbiorowego, czy złożyć pozew indywidualny. Pisaliśmy, że postępowania grupowe przeciwko ubezpieczycielom wszczęte w 2013 r. wciąż nie wyszły poza etap formalny, a pozew indywidualny pozwala szybciej uzyskać wyrok i lepiej uwzględnić warunki konkretnej umowy. Przypominaliśmy też, że opłaty likwidacyjne potrafiły sięgać 100 proc. środków w pierwszych latach umowy.
Przytaczaliśmy wyroki korzystne dla klientów: Sądu Okręgowego w Nowym Sączu (III Ca 239/14), w którym opłata likwidacyjna nadal wynosiła 53 proc. wartości polisy po ośmiu latach, Sądu Okręgowego w Warszawie (XXV C 1699/12) oraz Sądu Okręgowego w Łodzi (III Ca 576/14) w sprawie dziesięcioletniego terminu przedawnienia. Ten ostatni pogląd potwierdził trzy lata później Sąd Najwyższy. Wybór drogi indywidualnej albo grupowej zależy od warunków konkretnej sprawy, kosztów oraz etapu postępowania.
Najczęstsze pytania
Czy w 2026 roku można jeszcze odzyskać opłatę likwidacyjną z polisolokaty?
Możliwość dochodzenia roszczenia i jego przedawnienie wymagają oceny umowy, dat, ewentualnych czynności oraz właściwych przepisów. Kancelaria nie prowadzi obecnie spraw polisolokat.
Jaki jest termin przedawnienia roszczeń z polisolokat?
Sąd Najwyższy w uchwałach z 10 sierpnia 2018 r. przyjął, że stosuje się ogólny termin przedawnienia, a nie trzyletni termin dla roszczeń z umowy ubezpieczenia. Od 9 lipca 2018 r. ogólny termin wynosi 6 lat, z przepisami przejściowymi dla starszych roszczeń.
Co dały porozumienia ubezpieczycieli z UOKiK?
Porozumienia z 17 towarzystwami dotyczyły określonych produktów i umów spełniających ich warunki; przewidziano także odrębne zasady dla określonych grup seniorów.
Czy kancelaria prowadzi sprawy polisolokat?
Nie. Kancelaria zajmuje się dziś sporami z bankami: kredytami we frankach i euro, sankcją kredytu darmowego oraz kredytami w złotych z WIBOR.
Masz kredyt we frankach albo kredyt konsumencki?
Spraw polisolokat już nie prowadzimy, ale jeśli masz kredyt we frankach, w euro lub kredyt konsumencki z doliczonymi prowizjami, bezpłatnie sprawdzimy Twoją umowę. Ocenimy też ugodę, którą proponuje Ci bank, zanim ją podpiszesz.
Kredyt we frankach Kredyt konsumencki, SKD
kredytywefrankach@adwokatjsosnowski.pl (CHF, EUR, USD) · pln@adwokatjsosnowski.pl (PLN, WIBOR, kredyty konsumenckie) · tel. 509 127 276 lub 780 091 562
Czytaj także
Źródła · stan na 7 listopada 2026 r. Kodeks cywilny, art. 385¹, 118 i 819. Komunikat UOKiK z 21 grudnia 2016 r. o porozumieniach z ubezpieczycielami. Uchwały SN z 10 sierpnia 2018 r., III CZP 13/18, III CZP 20/18 i III CZP 22/18. Rozporządzenie (UE) nr 1286/2014 (PRIIP). Ustawa z 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń. Wyroki przywołane w części archiwalnej: SO w Nowym Sączu, III Ca 239/14; SO w Warszawie, XXV C 1699/12; SO w Łodzi, III Ca 576/14. Materiał informacyjny, nie stanowi porady prawnej.