Kredyty we frankach PKO BP

Kredyty frankowe w PKO BP były udzielane w oparciu o umowy zawierające liczne wady prawne i klauzule niedozwolone. Konsekwencją stosowania abuzywnych zapisów było zresztą nałożenie na PKO BP wielomilionowej kary – instytucja ta musiała z tego tytułu zapłacić prawie 41 mln zł. Kara została nałożona na bank przez prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Główną wadą prawną umów frankowych w PKO BP jest sposób, w jaki wyrażona jest w umowie kwota udzielanego kredytu. Podana jest ona we frankach szwajcarskich, a mechanizm jej przeliczania na złotówki opierał się o wewnętrzne tabele kursowe banku.

Efektem tego klient w momencie podpisywania umowy nie wiedział, jaką kwotę w złotówkach ostatecznie dostanie od banku i czy zdoła za jej pomocą zrealizować swój cel kredytowy – np. zakup mieszkania.
Do naruszenia interesów kredytobiorcy dochodziło już na etapie podpisywania umowy. Brak w umowie kwoty udzielonego kapitału wyrażonej w złotówkach jest mocną podstawą do zakwestionowania dokumentu w całości.

Mimo iż zdecydowana większość umów frankowych w PKO BP zawiera takie lub podobne zapisy, aby upewnić się, czy dana umowa jest nieważna z punktu widzenia prawa, najlepiej jest oddać ją do analizy doświadczonej kancelarii prawnej.

Analizie powinna zostać poddana zarówno sama umowa kredytowa, jak i wszelkie aneksy do niej, regulaminy oraz tabele opłat i prowizji.

W Internecie dostępne są także narzędzia online umożliwiające bezpłatną analizę umowy pod kątem występowania w niej klauzul niedozwolonych – taka aplikacja oczywiście daje kredytobiorcy pewne pojęcie o abuzywnym charakterze zobowiązania, jednak aby w pełni sprawdzić wadliwość umowy w kontekście sytuacji frankowicza, konieczny staje się kontakt z prawnikiem lub radcą prawnym.

Dzieje się tak dlatego, że to od sytuacji kredytobiorcy zależy w dużej mierze, jakie są szanse na unieważnienie umowy z PKO BP. Na decyzję sądu mogą mieć wpływ różne czynniki, np. to, czy klient w umowie z bankiem miał status konsumenta, jaka była jego wiedza ekonomiczna w momencie zawierania umowy i czy umowa była indywidualnie negocjowana.

Pozwanie PKO BP za kredyt we franku szwajcarskim to w tej chwili najlepsza opcja dla kredytobiorcy, który chce poprawić swoją sytuację finansową i jednocześnie uwolnić się od niekorzystnej umowy. Za tym rozwiązaniem przemawiają też obecne statystyki wygranych sądowych, które są jednoznacznie korzystne dla kredytobiorców.

Kredytobiorca decydujący się na pozew przeciwko bankowi może liczyć na cały wachlarz potencjalnych korzyści. Najwięcej profitów daje oczywiście prawomocne unieważnienie umowy kredytowej z PKO BP w oparciu o teorię dwóch kondykcji.

W takiej sytuacji umowa traktowana jest jako nigdy niezawarta, strony sporu są zaś zobligowane do wzajemnego rozliczenia się ze środków pieniężnych, które pobrały od siebie w ramach unieważnionej umowy. Wygląda to następująco:

• PKO BP oddaje swojemu kredytobiorcy wszelkie środki pobrane od niego w ramach spłaty zobowiązania – w tym zarówno raty wraz z odsetkami, jak i opłaty dodatkowe i prowizje. Zwrot środków powinien nastąpić w tej samej walucie, w jakiej bank je otrzymał
• kredytobiorca zostaje zobowiązany do oddania na rzecz PKO BP kwoty otrzymanego w ramach uruchomionego kredytu kapitału
• jeżeli kredytobiorca spłacał swoje raty kapitałowo-odsetkowe bezpośrednio we frankach, dziś skorzysta na różnicy pomiędzy kursem historycznym, a obecną wartością helweckiej waluty
• kredytobiorca może rościć także o odsetki ustawowe za opóźnienie. Kwota takich odsetek to na chwilę obecną 12% w skali roku. Potencjalna korzyść wynikająca z odsetek ustawowych dla przedmiotu sporu o wartości 400 tys. zł w przypadku, gdy spór sądowy będzie trwał 3 lata, to 144 tysiące złotych. Kwota ta dotyczy sytuacji, w której przedsądowe wezwanie do zapłaty zostałoby wysłane do banku w lipcu br., a prawomocny wyrok nastąpiłby dokładnie 3 lata później.

PKO BP był pierwszym bankiem, który przystąpił do pilotażu ugodowego wg rekomendacji KNF. Dzięki temu to właśnie ten bank uzyskał najlepsze wyniki z tytułu proponowanych ugód, które cieszyły się przez jakiś czas sporym zainteresowaniem. Było to jednak jeszcze w roku ubiegłym, gdy cykl podwyżek stóp procentowych dopiero się rozpoczynał i nikt nie spodziewał się, że będzie trwał nieprzerwanie przez wiele miesięcy, w konsekwencji czego rata kredytów złotowych szybko się podwoi. To ważne, bowiem ugoda z PKO BP to w praktyce konwersja kredytu frankowego na złotowy. Wiąże się to oczywiście też ze zmianą stawki oprocentowania kredytu – wskaźnik SARON, właściwy dla zobowiązań frankowych, zostaje zastąpiony przez nasz rodzimy WIBOR.

Frankowicz w takiej sytuacji staje się więc kredytobiorcą złotowym – ze wszystkimi tego konsekwencjami. W obecnej sytuacji ekonomicznej decyzja o ugodzie z PKO BP powinna więc zostać uznana za bardzo niekorzystną.

Kredytobiorca, który spłaca cały czas swoje zobowiązanie frankowe, a także ten, który już zakończył spłatę kredytu, nie powinien zwlekać z pozwem wobec PKO BP. Powodów jest co najmniej kilka:

• duże zainteresowanie pozwami powoduje, że sądy okręgowe są przeciążone ilością spraw frankowych. To wpływa na wydłużający się czas postępowań – nierzadko na pierwszą rozprawę trzeba czekać kilkanaście miesięcy. Zwlekanie z pozwaniem PKO BP powoduje, że kredytobiorca odwleka uzyskanie potencjalnej korzyści w czasie
• roszczenia kredytobiorcy mogą ulec przedawnieniu – w lipcu 2018 roku zmieniły się przepisy dotyczące przedawnienia. Po tej dacie przedawnienie dla rat kredytowych następuje już po 6 latach od ich zapłaty. Wcześniejsze raty przedawniają się po 10 latach. Te terminy dotyczą jednak konsumentów. Roszczenia przedsiębiorców wobec banku przedawniają się już po upływie 3 lat
• kredytobiorca, który pozwie PKO BP za kredyt we frankach, może wnioskować o zabezpieczenie swoich roszczeń i zawieszenie spłaty rat kredytu na czas trwającego sporu sądowego. Jeśli sąd rozpatrzy wniosek pozytywnie, frankowicz już na tym etapie może przestać spłacać swój kredyt i spokojnie czekać na prawomocny wyrok.