Zwrot odsetek i zmiana harmonogramu — których banków i umów dotyczą?

Przewodnik · zwrot odsetek od kosztów kredytu · banki i umowy

Stan na 31 października 2026 r. · czas czytania ok. 15 min · Sosnowski Adwokaci i Radcowie Prawni

Przy wielu kredytach gotówkowych, pożyczkach i kredytach ratalnych prowizja albo składka ubezpieczeniowa nie była płacona osobno, tylko doliczana do kwoty kredytu. Bank naliczał potem odsetki od całości, także od tej części, której klient nigdy nie dostał do ręki. 23 kwietnia 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł w sprawie C-744/24, że takie odsetki są niezgodne z prawem Unii. Od tego czasu banki rozliczają klientów, ale każdy na swój sposób: jedne przelały już pieniądze, inne wysłały nowe harmonogramy, jeszcze inne wciąż pracują nad rozwiązaniem. W tym przewodniku zebraliśmy w jednym miejscu, jakich umów dotyczy zwrot, co według swoich komunikatów i raportów robią poszczególne banki, czego nie oddają automatycznie i czy po zwrocie wciąż można skorzystać z sankcji kredytu darmowego. Znajdź swój bank w spisie poniżej i sprawdź, co to oznacza dla Twojej umowy.

Jakich umów dotyczy zwrot odsetek od kosztów kredytu

Wyrok TSUE dotyczy umów o kredyt konsumencki, czyli finansowania udzielonego osobie prywatnej na cele niezwiązane z firmą. W Polsce zasady te wynikają z ustawy o kredycie konsumenckim, która obejmuje kredyty i pożyczki do 255 550 zł zawierane od 18 grudnia 2011 r. Liczy się nie nazwa produktu w banku, tylko dwie rzeczy: czy umowa podlega tej ustawie i czy bank doliczył koszty do kwoty kredytu, a potem naliczał od nich odsetki. Jeśli prowizję zapłaciłeś z własnych pieniędzy albo wynosiła 0 zł, odsetek od niej nie było i nie ma czego zwracać, choć umowa może mieć inne wady.

Umowa aktywna, spłacona czy nowa? Trzy sytuacje klienta

O tym, co bank zrobi automatycznie, w praktyce decyduje stan umowy w dniu wyroku. Związek Banków Polskich w stanowisku z 15 września 2026 r. zarekomendował, by banki zaprzestały naliczania odsetek od kredytowanych kosztów w umowach aktywnych i zwróciły odsetki pobrane po 23 kwietnia 2026 r. Stanowisko nie jest wiążące i nie wskazuje terminu, ale większość banków się do niego odwołuje. Rzecznik Finansowy publicznie oczekuje, że zwrot obejmie wszystkie nienależnie pobrane odsetki, także te sprzed wyroku.

Co robią banki: zestawienie

Poniższe zestawienie łączy informacje z komunikatów banków na ich stronach, z raportów finansowych za III kwartał 2026 r. oraz z odpowiedzi banków na pytania mediów. Deklaracje banków się zmieniają, dlatego przy każdym podajemy, skąd pochodzi informacja. Brak banku w tabeli albo brak deklaracji nie oznacza, że Twoja umowa jest w porządku.

Twój bank krok po kroku

PKO BP: pożyczka gotówkowa, pożyczka konsolidacyjna, kredyt ratalny

PKO Bank Polski według informacji przekazanych mediom przestał kredytować koszty w 2024 r., a pod koniec września 2026 r. rozpoczął automatyczny zwrot odsetek pobranych po wyroku TSUE. Proces miał się zakończyć w październiku, choć części klientów bank zapowiedział zmiany dopiero na listopad. Z korespondencji klientów, którą analizowaliśmy, wynika, że bank wysyła SMS, nowy harmonogram z niższą ratą i zwrot za okres od 23 kwietnia 2026 r. Na stronach banku nie znaleźliśmy osobnego komunikatu o wyroku. Odsetek z lat poprzednich PKO BP automatycznie nie zwraca, a pożyczki spłacone przed wyrokiem nie są objęte rozliczeniem. Ta sama zasada dotyczy kredytu ratalnego: jeśli masz kredyt ratalny w PKO BP z kredytowaną prowizją lub ubezpieczeniem, o odsetki za okres przed wyrokiem musisz wystąpić reklamacją.

Jak sprawdzić rozliczenie PKO BP krok po kroku →

Bank Pekao: Pożyczka Ekspresowa i Raty z Żubrem

Pekao opisał na swojej stronie zasady zwrotu z podziałem na konkretne produkty i daty zawarcia umów. Od 10 września 2026 r. bank nie nalicza odsetek od kosztów we wszystkich spłacanych pożyczkach i kredytach i automatycznie zwraca odsetki pobrane po 23 kwietnia 2026 r. Za wcześniejszy okres zwrot jest możliwy na wniosek: przy Pożyczce Ekspresowej z umów zawartych od 18 grudnia 2011 r. do 31 lipca 2025 r. przez dyspozycję, a przy kredycie ratalnym Raty z Żubrem z umów zawartych od 28 listopada 2022 r. do 17 lutego 2026 r. przez reklamację. W raporcie za III kwartał Pekao wykazał 126 mln zł pomniejszenia wyniku odsetkowego w związku z wyrokiem i 2 380 spraw o sankcję kredytu darmowego.

Pekao i ING w raportach za III kwartał →

mBank: kredyt gotówkowy i mBank RATY

mBank według informacji dla mediów przestał kredytować prowizje w nowych umowach w 2023 r., a ubezpieczenia w 2024 r. Na przełomie września i października 2026 r. rozliczył klientów za okres od wyroku TSUE. W e-mailach, które analizowaliśmy, bank zwracał odsetki od 23 kwietnia do początku października 2026 r., nie zmieniając wysokości raty. W raporcie za III kwartał mBank wskazał, że odsetki pobrane przed wyrokiem zwraca dopiero po złożeniu reklamacji. Ta sama logika dotyczy kredytu ratalnego mBank RATY, jeśli koszty były w nim kredytowane. Na 30 września 2026 r. mBank miał 1 664 sprawy o sankcję kredytu darmowego.

mBank: czy zwrot kończy rozliczenie kredytu →

ING Bank Śląski: pożyczka gotówkowa i konsolidacyjna

ING potwierdził w raporcie za III kwartał, że w październiku 2026 r. dokonał jednorazowego zwrotu w kredytach aktywnych i przestał pobierać część odsetek od kredytowanych kosztów. Bank utworzył w związku z wyrokiem 12 mln zł rezerwy. Raport nie podaje, za jaki okres oddano pieniądze, dlatego warto sprawdzić to w korespondencji z bankiem i porównać z całym okresem spłaty. ING był na 30 września pozwany w 124 sprawach o sankcję kredytu darmowego.

ING Bank Śląski: spory kredytowe →

Bank Millennium: pożyczka gotówkowa

Millennium według informacji przekazanych mediom przestał naliczać odsetki od kredytowanych kosztów 29 sierpnia 2026 r. i przeliczył harmonogramy aktywnych umów. Odsetki pobrane od 23 kwietnia do 28 sierpnia 2026 r. zwrócił automatycznie, a proces zakończył w październiku. W raporcie za III kwartał bank skorygował wynik odsetkowy o 51 mln zł. Millennium otrzymał do końca września 3 762 pozwy dotyczące kredytów konsumenckich, z czego 3 157 pozostawało nierozstrzygniętych.

Alior i Millennium w raportach za III kwartał →

Alior Bank: pożyczka gotówkowa i Alior Raty

Alior Bank, ważny gracz na rynku kredytów ratalnych w sklepach (Alior Raty), według informacji dla mediów przestał pobierać odsetki od kredytowanych prowizji w 2025 r. i zapowiedział wdrożenie rozwiązania w IV kwartale 2026 r., zgodnie z rekomendacją ZBP. Prawnicy cytowani przez media wskazują, że reklamacje w Aliorze bywają uwzględniane także za okres przed wyrokiem, ale bank konsekwentnie nie uznaje roszczeń o sankcję kredytu darmowego. W raporcie za III kwartał Alior wykazał 6 140 spraw o sankcję kredytu darmowego, najwięcej spośród banków, które podały takie dane.

Alior Bank: spory kredytowe →

Erste Bank Polska (dawniej Santander Bank Polska): kredyt gotówkowy

Erste, który do kwietnia 2026 r. działał jako Santander Bank Polska, według deklaracji dla mediów zaprzestał kredytowania kosztów w 2024 r. i wciąż pracuje nad rozwiązaniem systemowym. Do czasu jego wdrożenia rozlicza klientów na podstawie indywidualnych wniosków, za okres od 23 kwietnia 2026 r. W raporcie za III kwartał bank ujął 71,2 mln zł korekty wartości kredytów gotówkowych i wykazał 4 605 spraw o sankcję kredytu darmowego. Umowy zawarte pod marką Santander Bank Polska pozostają ważne, więc reklamację kierujesz do Erste.

Santander i Erste Bank Polska: spory kredytowe →

BNP Paribas: kredyt gotówkowy, ratalny i samochodowy

BNP Paribas według informacji dla mediów zrezygnował z tej praktyki w 2024 r., najpierw w kredytach gotówkowych i ratalnych, później w samochodowych. Od początku września 2026 r. koryguje umowy: klienci dostają nowe harmonogramy, a odsetki pobrane po wyroku bank zwraca na rachunek, który ma w systemie. Klientów bez aktualnego numeru rachunku bank prosi o jego podanie. Według pełnomocników kredytobiorców cytowanych przez media bank w większości spraw ogranicza zwrot do okresu po 23 kwietnia.

BNP Paribas: spory kredytowe →

Credit Agricole: pożyczka gotówkowa, kredyt na towary i usługi, pożyczka ratalna

Credit Agricole opisał zasady na swojej stronie. Rozliczenie obejmie pożyczki gotówkowe, kredyty gotówkowe, kredyty na zakup towarów i usług oraz pożyczki ratalne. Bank zaprzestanie naliczania odsetek od kosztów na przyszłość i automatycznie zwróci odsetki pobrane po 23 kwietnia 2026 r. w umowach aktywnych w dniu wyroku, a w kredytach i pożyczkach ratalnych także w umowach zawartych po wyroku, ale przed 25 czerwca 2026 r. Klienci nie muszą składać wniosków. Bank nie podał jeszcze terminu wdrożenia i, według informacji dla mediów, nie rozważa zwrotu za okres przed wyrokiem.

Credit Agricole: spory kredytowe →

VeloBank i Nest Bank

VeloBank zapowiedział zakończenie procesu do końca 2026 r. Nest Bank udostępnił stronę, na której po wpisaniu danych klient sprawdzi kwotę zwrotu. W obu bankach, według prawników cytowanych przez media, zwrot obejmuje tylko odsetki pobrane po wyroku TSUE, więc o wcześniejszy okres trzeba wystąpić reklamacją.

VeloBank: spory kredytowe →

Santander Consumer Bank, Citi Handlowy, BOŚ, Bank Pocztowy i inne

Nie udało nam się potwierdzić publicznych deklaracji tych banków co do zakresu zwrotu. Santander Consumer Bank nie jest częścią Erste i rozlicza klientów samodzielnie. Jeśli masz w którymś z tych banków kredyt gotówkowy lub ratalny z kredytowaną prowizją lub ubezpieczeniem i nie dostałeś żadnej informacji, nie czekaj: złóż reklamację z żądaniem rozliczenia odsetek od kosztów za cały okres umowy i wyjaśnienia, jak bank je naliczał.

Wszystkie banki: spory kredytowe →

Bank zwrócił odsetki. Czy nadal możesz skorzystać z sankcji kredytu darmowego?

Tak, jeśli umowa narusza obowiązki informacyjne wymienione w art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim i od jej wykonania nie minął rok. Zwrot odsetek od kosztów i sankcja kredytu darmowego to dwa różne rozliczenia. Pierwsze naprawia jeden błąd w naliczaniu odsetek. Drugie oznacza, że oddajesz bankowi tylko pożyczony kapitał, a bank traci wszystkie odsetki i opłaty, w tym prowizję. Samo przyjęcie przelewu albo nowego harmonogramu nie odbiera prawa do sankcji. Ostrożnie trzeba podchodzić do aneksów, ugód i oświadczeń, w których potwierdzasz, że nie masz dalszych roszczeń.

Różnicę najlepiej widać na liczbach. Przyjmijmy pożyczkę z maja 2024 r.: 30 000 zł wypłaty, 3 000 zł kredytowanej prowizji, oprocentowanie stałe 10 proc., 60 równych rat po 701,15 zł. To przykład poglądowy, nie konkretna umowa któregokolwiek banku.

Automatyczny zwrot w tym przykładzie to niecałe 1 proc. tego, o co toczy się spór w sprawie o sankcję. Kwoty już zwrócone przez bank rozlicza się przy dalszych roszczeniach, więc nie da się ich odzyskać dwa razy. Sankcja nie jest jednak automatyczna: TSUE w wyroku z 13 lutego 2025 r. (C-472/23) wskazał, że naruszenie musi być takie, że mogło utrudnić konsumentowi ocenę zakresu jego zobowiązania, a o tym przesądza analiza konkretnej umowy.

Kredyt ratalny ze sklepu: o czym często się zapomina

Kredyt ratalny zawiera się zwykle w kilka minut przy kasie albo w koszyku sklepu internetowego, dlatego wiele osób nie pamięta, który bank go udzielił. Tymczasem to bank, a nie sklep, jest stroną umowy i to do niego kierujesz reklamację. Nazwę banku znajdziesz w umowie, w harmonogramie albo w potwierdzeniach przelewów rat. Przy ratach „0 proc.” odsetek często w ogóle nie było, ale prowizja lub ubezpieczenie mogły być doliczone do kwoty kredytu. Warto też pamiętać, że kredyt ratalny bywa spłacany krótko, a roczny termin na oświadczenie o sankcji kredytu darmowego biegnie od jego wykonania, czyli zwykle od ostatniej raty.

Co zrobić z umową: pięć kroków

1. Ustal bank i rodzaj umowy. Odszukaj umowę, harmonogram i formularz informacyjny. Przy kredycie ratalnym sprawdź, który bank go udzielił.
2. Sprawdź, czy koszty były kredytowane. Porównaj kwotę wypłaconą z całkowitą kwotą kredytu. Różnica to zwykle prowizja i ubezpieczenie.
3. Porównaj zwrot z całym okresem spłaty. Jeśli bank zwrócił odsetki tylko od 23 kwietnia 2026 r., wcześniejsze lata możesz odzyskać reklamacją.
4. Złóż reklamację. Bank ma 30 dni na odpowiedź, w sprawach szczególnie skomplikowanych do 60 dni. Po odmowie możesz zwrócić się do Rzecznika Finansowego lub pozwać bank.
5. Zleć analizę umowy pod kątem sankcji kredytu darmowego. Zrób to przed upływem roku od spłaty ostatniej raty i przed podpisaniem jakiegokolwiek aneksu lub ugody.

Najczęstsze pytania o zwrot odsetek w bankach

Poradniki o zwrocie odsetek i sankcji kredytu darmowego