Bank zwrócił odsetki od kredytowanych kosztów. Co oznacza SMS i co zrobić dalej?

Kredyty konsumenckie · zwrot odsetek · wyrok TSUE C-744/24

Stan prawny i faktyczny na 16 października 2026 r. · czas czytania ok. 14 min · Sosnowski Adwokaci i Radcowie Prawni

Opis SMS-ów i e-maili banków pochodzi z materiału przekazanego redakcji przez kancelarię i nie oznacza, że każda umowa jest rozliczana tak samo. Sprawdź okres, kwotę i sposób rozliczenia w swojej indywidualnej wiadomości.

Co oznacza SMS „Przestaliśmy naliczać odsetki od kredytowanych kosztów”?

Kredyt gotówkowy lub pożyczka składa się zwykle z dwóch części. Pierwsza to pieniądze, które realnie dostałeś na konto. Druga to koszty, czyli prowizja, opłata przygotowawcza albo składka ubezpieczeniowa, które bank „skredytował”, czyli doliczył do kwoty kredytu i od razu pobrał dla siebie. Przez lata standardem było naliczanie oprocentowania od sumy obu części. Jeśli dostałeś 30 tys. zł, a bank doliczył 6 tys. zł kosztów, odsetki liczono od 36 tys. zł.

Wiadomość od banku jest skutkiem zmiany tej praktyki. W październiku 2026 r. klienci PKO BP dostali SMS-y z informacją, że bank przestał naliczać odsetki od kredytowanych kosztów pożyczki, zaktualizował harmonogram i przekaże zapłacone od tej części odsetki za okres od 23 kwietnia do 2 października 2026 r. na konto do spłaty pożyczki. Klienci mBanku dostali e-maile, w których bank wyjaśnia, że w kwocie kredytu znajdują się koszty, na przykład prowizja, i że do tej pory naliczał odsetki od całej kwoty kredytu.

W dalszej części mBank informuje, że zwrócił część odsetek za okres od 23 kwietnia do 5 października 2026 r.

W ocenie autora to najważniejsze zdanie w całej korespondencji. Bank sam potwierdza na piśmie, jak zbudowana była Twoja umowa. Taka wiadomość ma znaczenie dowodowe, dlatego zrób jej zrzut ekranu albo wydruk i dołącz do dokumentów kredytu.

Skąd ten zwrot? Wyrok TSUE C-744/24 i stanowisko ZBP

23 kwietnia 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C-744/24, która dotyczyła polskiej umowy kredytu konsumenckiego. Trybunał uznał, że unijna dyrektywa o kredycie konsumenckim sprzeciwia się oprocentowaniu kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów kredytu, których konsument nie dostał do swobodnej dyspozycji. Mówiąc prościej: bank może brać odsetki od pieniędzy, które Ci pożyczył, ale nie od własnej prowizji czy składki, którą sam sobie potrącił.

Sektor bankowy odpowiedział 15 września 2026 r. Związek Banków Polskich opublikował stanowisko, w którym uznał za zasadne zaprzestanie naliczania takich odsetek w nowych umowach. Dla umów, które były wykonywane w dniu wyroku, ZBP rekomenduje zaprzestanie pobierania odsetek od części kredytu przeznaczonej na koszty i zwrot odsetek pobranych po wyroku. Związek zastrzegł przy tym, że to tylko jego stanowisko, a harmonogram i szczegóły rozliczeń każdy bank ustala sam.

Z tego wynika granica, która przewija się przez całą akcję zwrotów. Bank oddaje automatycznie tylko odsetki pobrane po 23 kwietnia 2026 r. i tylko w umowach, które tego dnia nie były jeszcze spłacone. Wszystko sprzed tej daty zostaje poza automatem.

Przelew, niższa rata czy zwrot po każdej racie? Jak banki rozliczają odsetki

Ponieważ ZBP zostawił szczegóły bankom, klienci dostają różne komunikaty. Po wiadomościach, które trafiają do nas od kredytobiorców, widać trzy modele.

W obu opisanych bankach pieniądze trafiają na rachunek służący do spłaty kredytu, a nie na rachunek osobisty. Zwrot może więc zostać od razu zaliczony na kolejną ratę. Jeśli nie widzisz go w historii konta osobistego, sprawdź historię rachunku kredytu albo pożyczki.

Które banki zwracają odsetki od prowizji? Stan na 16 października 2026 r.

Potwierdzone w przekazanej redakcji korespondencji są przykłady rozliczeń PKO BP i mBanku. Publiczny komunikat o zwrotach opublikował również Bank Pekao S.A. Poniższa tabela łączy tę aktualizację z wcześniejszymi deklaracjami opisanymi w materiale źródłowym; nie jest pełną listą banków ani gwarancją rozliczenia każdej umowy.

Rozliczenie odsetek od kredytowanych kosztów w największych bankach (stan na 16.10.2026)

Jeśli Twojego banku nie ma w tabeli albo bank milczy, nie czekaj na SMS. Złóż reklamację z pytaniem, czy w Twojej umowie kredytowano koszty i jak bank rozlicza odsetki od nich. Szczegółowe omówienie rozliczeń dwóch największych banków znajdziesz w osobnych poradnikach o zwrocie odsetek w PKO BP i w mBanku.

Ile wynosi zwrot i dlaczego jest tak niski?

Wysokość zwrotu zależy od trzech liczb: udziału kosztów w kwocie kredytu, oprocentowania i salda pozostałego do spłaty. Ponieważ odsetki najszybciej rosną na początku spłaty, a automat obejmuje kilka miesięcy z 2026 r., im starsza umowa, tym mniejszy przelew. Pokazujemy to na przykładzie, który odpowiada typowej pożyczce gotówkowej z kredytowaną prowizją i ubezpieczeniem.

Przykład: 30 000 zł wypłaty, 6 000 zł kredytowanych kosztów, 9,5%, 84 raty od grudnia 2023 r. (wyliczenia redakcji)

Automatyczny przelew stanowi tu niecałe 8% odsetek, które w całym okresie umowy przypadają na kredytowane koszty, i mniej niż 1% kwoty, o którą toczy się spór przy sankcji kredytu darmowego. W ocenie autora właśnie ta dysproporcja tłumaczy, dlaczego banki chętnie zwracają odsetki z ostatnich miesięcy: koszt jest niewielki, a komunikat brzmi jak zamknięcie sprawy.

Odsetki sprzed 23 kwietnia 2026 r. Czy można je odzyskać?

Banki traktują dzień wyroku jak datę graniczną. Trudno jednak znaleźć dla tego oparcie w samym orzeczeniu. Wyrok TSUE nie tworzy nowego prawa od dnia ogłoszenia, tylko wyjaśnia, jak od początku należało rozumieć przepisy dyrektywy. Rzecznik Finansowy publicznie wskazał, że banki powinny zwrócić odsetki od kredytowanych kosztów także za okres przed wyrokiem. O tym stanowisku, wyraźnie szerszym niż rekomendacja ZBP, pisała m.in. „Rzeczpospolita”.

Odsetki pobrane od kosztów przed 23 kwietnia można próbować odzyskać jako świadczenie nienależne. Roszczenie konsumenta przedawnia się co do zasady po sześciu latach, ale początek biegu terminu w tego typu sprawach bywa sporny, więc najstarsze raty trzeba sprawdzać indywidualnie. Pierwszym krokiem jest reklamacja z żądaniem zwrotu i szczegółowego wyliczenia. Bank ma na odpowiedź 30 dni, a w szczególnie skomplikowanych sprawach do 60 dni, o ile uprzedzi o przedłużeniu. Brak odpowiedzi w terminie oznacza uznanie reklamacji.

Zwrot odsetek a sankcja kredytu darmowego: dwie różne sprawy

Wiele osób czyta SMS jako „bank dał mi darmowy kredyt”. To nieporozumienie. Zwrot odsetek od kosztów naprawia jeden skutek jednej wady: bank oddaje odsetki, których nie powinien był naliczać. Sankcja kredytu darmowego (SKD) z art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim działa inaczej. Jeśli bank naruszył określone obowiązki informacyjne przy zawarciu umowy, na przykład błędnie podał rzeczywistą roczną stopę oprocentowania (RRSO) albo całkowity koszt kredytu, konsument po złożeniu pisemnego oświadczenia oddaje tylko kapitał, bez odsetek i innych kosztów należnych bankowi.

Porównanie: automatyczny zwrot odsetek a SKD

Czy samo naliczanie odsetek od kosztów otwiera drogę do SKD? Tu zdania są podzielone. Banki i ZBP podkreślają, że TSUE w wyroku C-744/24 nie przesądził o sankcji kredytu darmowego. Druga strona sporu wskazuje, że skoro odsetki liczono od zawyżonej podstawy, to wadliwie podane mogły zostać RRSO i całkowity koszt kredytu, a te elementy umowy są objęte katalogiem art. 45. Sąd Najwyższy w wyroku z 8 lipca 2026 r. (II CSKP 89/26) wskazał, że do sankcji wystarczy jedno naruszenie i że składniki kosztów nie mogą być naliczane od siebie nawzajem. Wyrok zapadł w konkretnej sprawie i nie przesądza wyniku innych spraw, ale jest ważnym sygnałem dla linii orzeczniczej.

Co zrobić po otrzymaniu SMS-a z banku? Pięć kroków

Jeśli chcesz najpierw samodzielnie wezwać bank do zwrotu odsetek za cały okres, możesz skorzystać z narzędzia reklamacja za 1 zł w SKDomat. Kwestię sankcji kredytu darmowego lepiej jednak omówić z prawnikiem, ponieważ oświadczenie o SKD powinno być świadomie przygotowane i wskazywać konkretne naruszenia.

Pożyczka w firmie pożyczkowej: czy też należy się zwrot odsetek od prowizji?

Wyrok C-744/24 wykłada unijną dyrektywę o kredycie konsumenckim, a ta dotyczy każdego kredytodawcy, nie tylko banków. Rzecznik Finansowy, komentując wyrok 23 kwietnia 2026 r., wskazał, że oprocentowanie kosztów pozaodsetkowych stosowały zarówno banki, jak i firmy pożyczkowe. Rekomendacja ZBP obejmuje jednak wyłącznie banki, dlatego klient instytucji pożyczkowej nie powinien liczyć na automatyczny SMS.

W pożyczkach pozabankowych koszty pozaodsetkowe bywają wysokie w stosunku do wypłaty, więc odsetki naliczane od nich potrafią stanowić wyraźnie większą część raty niż w kredycie bankowym. Ścieżka jest ta sama: reklamacja z żądaniem zwrotu odsetek od kosztów i wyliczenia, a przy wadach umowy oświadczenie o sankcji kredytu darmowego. Ustawa o kredycie konsumenckim obejmuje także firmy pożyczkowe, więc SKD dotyczy również ich umów, o ile spełnione są pozostałe warunki.

Bank proponuje konsolidację albo aneks po zwrocie odsetek? Sprawdź, zanim podpiszesz

Po wiadomościach o zwrocie część klientów dostaje oferty kredytu konsolidacyjnego albo propozycje porozumienia. Według Strefy Biznesu niektóre banki rozliczają się z klientami, którzy wysłali wezwanie do zapłaty, a podpisanie porozumienia o częściowym zwrocie może blokować dalsze dochodzenie roszczeń w sądzie. Media opisywały też rozważany w sektorze wariant ugody, która zamykałaby dalsze roszczenia.

Konsolidacja ma jeszcze jeden skutek, o którym rzadko się mówi. Nowy kredyt spłaca stary, więc stara umowa zostaje wykonana, a od tego dnia biegnie roczny termin na oświadczenie o sankcji kredytu darmowego. W ocenie autora każdy, kto rozważa konsolidację pożyczki z kredytowaną prowizją, powinien najpierw sprawdzić starą umowę, bo po podpisaniu nowej zegar już tyka. Przed podpisaniem aneksu, ugody albo porozumienia szukaj w nim sformułowań o zaspokojeniu lub zrzeczeniu się roszczeń.

Co mówią banki? Druga strona sporu

Banki mają swoje argumenty i warto je znać, zanim podejmiesz decyzję. Po pierwsze, kredytowanie prowizji było przez lata akceptowane przez nadzór. Urząd Komisji Nadzoru Finansowego przekazał dziennikowi XYZ, że wyrok TSUE nie kwestionuje ekonomiki tego rozwiązania i odnosi się do kwestii konstrukcyjnych. UOKiK przypomniał, że wcześniejsze orzecznictwo nie zakazywało takiej praktyki. Po drugie, ZBP stoi na stanowisku, że wyrok dotyczy wyłącznie odsetek od kosztów i sam nie prowadzi do sankcji kredytu darmowego.

Po trzecie, banki wciąż wygrywają znaczną część procesów o SKD. Według danych ZBP z 15 banków na koniec czerwca 2026 r. w sądach było 34 tys. pozwów i 120 tys. reklamacji, a bankowcy szacują swój odsetek wygranych na około 80%. Strona konsumencka podaje wyraźnie niższe liczby. Dla klienta wniosek jest prosty: wynik zależy od treści konkretnej umowy, a nie od samego faktu otrzymania SMS-a.

Nie dostałeś SMS-a? To nie znaczy, że umowa jest w porządku

Brak wiadomości może mieć kilka przyczyn. Twoja umowa mogła zostać spłacona przed 23 kwietnia 2026 r., więc automat jej nie obejmuje. Bank mógł jeszcze nie rozpocząć rozliczeń. Według XYZ korekty wyniku z tytułu wyroku zaksięgowały banki giełdowe na łączną kwotę około 620 mln zł, ale tempo i forma zwrotów różnią się między instytucjami. Wreszcie Twoja prowizja mogła być zapłacona gotówką albo potrącona z wypłaty bez kredytowania. Wtedy problem odsetek od kosztów nie występuje, choć umowa może zawierać inne wady.

Dlatego niezależnie od tego, czy dostałeś wiadomość, punktem wyjścia jest umowa. Szczegółowe wyjaśnienie, jak wygląda analiza pod kątem SKD i jakie dokumenty przygotować, znajdziesz na naszej stronie o sankcji kredytu darmowego.

Najczęstsze pytania

Czy SMS o zwrocie odsetek oznacza, że mam darmowy kredyt?

Nie. SMS dotyczy zwrotu odsetek naliczonych od prowizji lub składki, zwykle tylko za okres od 23 kwietnia 2026 r. Sankcja kredytu darmowego to odrębne uprawnienie z art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim, które wymaga pisemnego oświadczenia konsumenta i wykazania naruszenia obowiązków informacyjnych.

Czy mogę przyjąć zwrot od banku i nadal dochodzić więcej?

Tak. Sam przelew nie oznacza zrzeczenia się roszczeń. Ostrożność jest potrzebna przy dokumentach do podpisu, takich jak aneks, ugoda albo oświadczenie, że roszczenia zostały zaspokojone.

Za jaki okres bank zwraca odsetki od kredytowanych kosztów?

Zgodnie z rekomendacją ZBP z 15 września 2026 r. automatyczny zwrot obejmuje odsetki pobrane po wyroku TSUE z 23 kwietnia 2026 r., w umowach aktywnych w tym dniu. Odsetki za wcześniejszy okres bank może oddać na wniosek albo po sporze.

Gdzie trafiają pieniądze ze zwrotu?

W wiadomościach PKO BP i mBanku mowa o rachunku służącym do spłaty kredytu lub pożyczki. Zwrot może więc zostać zaliczony na najbliższą ratę. Sprawdź historię rachunku kredytu, a nie tylko konta osobistego.

Spłaciłem kredyt przed 23 kwietnia 2026 r. Czy coś mi się należy?

Automatyczny zwrot Cię nie obejmie. Odsetki od kredytowanych kosztów możesz próbować odzyskać reklamacją i pozwem jako świadczenie nienależne, z sześcioletnim terminem przedawnienia. Sankcja kredytu darmowego jest możliwa tylko do roku od wykonania umowy.

Czy od zwrotu odsetek od prowizji trzeba zapłacić podatek?

Skutki podatkowe trzeba ocenić odrębnie. Zwrot własnych nienależnie pobranych środków i odsetki za opóźnienie mogą podlegać różnym zasadom podatkowym. Przy większych kwotach lub zawieraniu ugody warto potwierdzić sposób rozliczenia u doradcy podatkowego.

Ile można odzyskać w ramach sankcji kredytu darmowego?

Odsetki i inne koszty kredytu należne kredytodawcy, objęte skuteczną SKD, a w przypadku kredytu w spłacie także odpowiednie przyszłe koszty. Zakres rozliczenia ubezpieczenia zależy od konstrukcji umowy i odbiorcy składki. W naszym przykładzie z pożyczką 30 000 zł to około 19 400 zł wobec około 177 zł automatycznego zwrotu.