Uzyskanie wyroku rozwodowego może zająć małżonkom nieco więcej czasu, w szczególności, gdy rozstrzygnięcie ma zawierać orzeczenie o winie oraz gdy małżonkowie posiadają wspólne małoletnie dzieci w zakresie których również nie potrafią się porozumieć. Bywa więc, że rozwód trwa nawet kilka lat, w trakcie których małżonkowie zaczynają układać sobie życie na nowo, wówczas jednakże nie rzadko pojawia się problem wspólnego majątku małżonków.

Jak wiadomo, orzecznie rozwodu powoduje, że między małżonkami ustaje wspólność majątkowa małżeńska, o ile oczywiście wcześniej małżonkowie nie ustanowili rozdzielności, przez cały więc czas trwania rozwodu, nawet jeśli małżonkowie już wspólnie nie mieszkają i żyją osobno, wspólność między nimi istnieje.

Małżonkowie nie mogą więc wówczas zaciągać zobowiązań bez zgody współmałżonka, jak również dochody z majątku osobistego każdego z małżonków, oraz przedmioty za nie nabyte, nadal wchodzą do majątku wspólnego, który po rozwodzie, czyli ustanowieniu rozdzielności, będzie podlegać, co do zasady. równemu podziałowi. W takich więc sytuacjach warto rozważyć ustanowienie rodzielności majątkowej przed orzeczeniem rozwodu, czyli również w trakcie trwania postępowania rozwodowego.

Ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami jest możliwe praktycznie w każdym momencie, nie tylko w trakcie trwania postępowania rozwodowego, i może nastąpić na dwa sposoby.

Po pierwsze, małżonkowie w celu ustanowienia rozdzielności majątkowej mogą udać się do notariusza. Rozdzielność majątkowa ustanawiana jest wówczas w formie aktu notarialnego i wywiera skutki na przyszłość, co oznacza, że od momentu podpisania aktu notarialnego każdy z małżonków posiada tylko swój majątek osobisty, zaś majątek będący dotychczas wspólny może zostać podzielony.

Po drugie, rozdzielność majątkowa pomiędzy małżonkami może zostać ustanowiona przez sąd, po przeprowadzeniu odrębnego postępowania. Zgodnie bowiem z regulacjami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej. Ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej powoduje ustanie dotychczasowego ustroju łączącego małżonków, pamiętać jednakże należy, iż sąd uwzględni żądanie małżonka ustanowienia rozdzielności majątkowej, jeżeli przemawiają za tym „ważne powody”.

Z uwagi iż przepisy nie wskazują co należy rozumieć przez „ważne powody”, w orzecznictwie sformułowano ogólne dyrektywy dotyczące rozumienia tego wyrażenia. W uchwale z dnia 20 maja 1996 r., sygn. akt: III CZP 54/96, Sąd Najwyższy wskazał, że „ważne powody” to „okoliczności, które powodują, że w konkretnej sytuacji faktycznej wspólność ustawowa przestaje służyć dobru drugiego z małżonków oraz dobru założonej przez małżonków rodziny”.

Z kolei w wyroku z dnia 31 stycznia 2003 r., sygn. akt: IV CKN 1710/00, Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że „przez ważne powody, dające podstawę do zniesienia tej wspólności, przyjęło się – w doktrynie i w judykaturze – rozumieć wytworzenie się takiej sytuacji, która w konkretnych okolicznościach faktycznych wywołuje stan pociągający za sobą naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków i z reguły także dobra rodziny”.

W nauce prawa przyjmuje się generalnie, że „ważny powód” występuje wówczas, gdy „majątek wspólny przestaje służyć realizacji celów małżeństwa, co może wynikać z różnych przyczyn, np. trwonienia majątku przez jednego z małżonków, separacji faktycznej czy też trwałych trudności w zarządzie majątkiem wspólnym”. Jeśli więc postępowanie rozwodowe raczej szybko się nie zakończy, a dodatkowo małżonek obawia się, że współmałżonek może np. roztrwonić dotychczas zgromadzony przez małżonków majątek, warto rozważyć sądowe ustalenie rozdzielności jeszcze zanim małżeństwo zostanie formalnie rozwiązane. Po ustanowieniu rozdzielności małżonkowie będą bowiem mogli dokonać podziału majątku wspólnego, podział ten także może zostać dokonany w drodze umowy, np. u notariusza, lub może go dokonać sąd.

Na zakończenie warto zaznaczyć, iż ustanowienie rozdzielności majątkowej przez sąd, co do zasady, powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia, jednakże w wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu. Dopuszczalność ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa uzależniona jest od wystąpienia „wyjątkowych wypadków”. Wyjątkowym wypadkiem może być z kolei życie małżonków w rozłączeniu, określenie to oznacza separację faktyczną małżonków, a więc wnosząc o ustanowienie rozdzielności majątkowej podczas rozwodu istnieje duża szansa, że zostanie ona orzeczona wstecz.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *