Instytucję pozwów zbiorowych wprowadziła do polskiego porządku prawnego ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym i bardzo szybko „zadomowiła” się ona w praktyce sądowej. Z rozwiązania tego bardzo chętnie korzystają bowiem osoby, które nie chcą samodzielnie prowadzić postępowania sądowego, z różnych względów, jednakże chcą otrzymać ochronę prawną.

Sporo pozwów zbiorowych złożonych więc zostało np. w sprawach dotyczących kredytów we frankach szwajcarskich, gdyż postępowanie w tym trybie nie tylko nie wymagało osobistego zaangażowania osób, które niekorzystne umowy kredytowe zawarły, lecz również nie generowały po ich stronie tak znacznych kosztów jak w przypadku postępowania prowadzonego indywidualnie, takie rozwiązanie było więc bardzo kuszące.

Szybko jednakże okazało się, że „nie wszystko złoto co się świeci”, gdyż postępowanie grupowe cechuje znaczny formalizm, a ponadto trwa ono zdecydowanie dłużej niż tradycyjny proces, nowelizacja ustawy obowiązująca od 1 czerwca 2017 r. ma jednakże tę sytuację nieco poprawić.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż po nowelizacji więcej roszczeń będzie można dochodzić w postępowaniu grupowym, zgodnie bowiem z nowymi regulacjami, ustawa ma zastosowanie w sprawach o roszczenia z tytułu odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, z tytułu czynów niedozwolonych, z tytułu odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania umownego lub z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, a w odniesieniu do roszczeń o ochronę konsumentów także w innych sprawach.

Z postępowania grupowego wyłączone zostało jednakże dochodzenie roszczeń o ochronę dóbr osobistych, z wyjątkiem roszczeń wynikających z uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, w tym roszczeń przysługujących najbliższym członkom rodziny poszkodowanego, zmarłego wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia. Możliwość dochodzenia w postępowaniu grupowym roszczeń pieniężnych wynikających z uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, w tym roszczeń pieniężnych przysługujących najbliższym członkom rodziny poszkodowanego, zmarłego wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, jest ponadto ograniczona jedynie do żądania ustalenia odpowiedzialności pozwanego.

Uprzednio, na żądanie pozwanego sąd mógł zobowiązać powoda do złożenia kaucji na zabezpieczenie kosztów procesu, obecnie możliwość ta została jednakże obostrzona, gdyż pozwany musi uprawdopodobnić, że powództwo jest bezzasadne oraz że brak kaucji uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie orzeczenia w przedmiocie kosztów postępowania w razie oddalenia powództwa, zmiana ta jest więc bardzo korzystna dla powodów, gdyż obniża po ich stronie koszty takiego postępowania.

Zmianą, która ma przyspieszyć rozpatrzenie sprawy w postępowaniu grupowym jest wprowadzenie regulacji, że sąd rozstrzyga o dopuszczalności postępowania grupowego na posiedzeniu niejawnym, a nie jak wcześniej na rozprawie. Brak konieczności wyznaczania rozprawy powoduje, że sędzia może w dowolnym czasie wydać postanowienie w przedmiocie dopuszczalności postępowania grupowego. Istotne jednakże jest, że przed wyznaczeniem posiedzenia niejawnego w przedmiocie dopuszczalności postępowania grupowego, przewodniczący zarządza wniesienie odpowiedzi na pozew, sąd może zatem wydać postanowienie tylko wówczas, gdy pozna również stanowisko drugiej strony postępowania.

Po uprawomocnieniu się postanowienia o rozpoznaniu sprawy w postępowaniu grupowym, dopuszczalność prowadzenia postępowania grupowego nie podlega ponownemu badaniu w dalszym toku postępowania. Ponadto, wniesienie zażalenia na postanowienie w przedmiocie składu grupy nie wstrzymuje merytorycznego rozpoznania sprawy, a więc sąd będzie mógł podejmować dalsze czynności w sprawie. Niezwłocznie po wydaniu postanowienia w przedmiocie składu grupy sąd przede wszystkim wyznacza rozprawę lub w inny sposób nadaje sprawie dalszy bieg.

Wykaz postępowań grupowych będących w toku oraz prawomocnie zakończonych, w toku których zarządzono ogłoszenie o wszczęciu postępowania grupowego, prowadzi Minister Sprawiedliwości. Wykaz ten udostępnia się w Biuletynie Informacji Publicznej Ministra Sprawiedliwości. Na sąd został więc nałożony obowiązek przekazania Ministrowi Sprawiedliwości informacji po zarządzeniu ogłoszenia o wszczęciu postępowania grupowego.

Na zakończenie warto ponadto dodać, że wspomnianą nowelizacją usunięto z postępowania grupowego prekluzję dowodową, a zatem obecnie sąd nie może pominąć, jako spóźnionych, twierdzeń i dowodów, które zostały zgłoszone w toku trwającego postępowania.

Przeczytaj także:

Kredyt we frankach – pozew indywidualny, zbiorowy oraz hybrydowy.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *