Co do zasady przyjąć należy, iż sądy podczas rozprawy rozwodowej nie wyrokują w zakresie podziału majątku. Jedynym wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, w której strony są zgodne co do podziału wspólnego majątku, a rozstrzygnięcie sądu jest jedynie formalnym potwierdzeniem ich decyzji. Ustawodawca przewidział również, iż podział majątku podczas sprawy rozwodowej jest możliwy pod warunkiem, gdy rozpatrzenie tego wniosku nie spowoduje zwłoki w toczącym się już postępowaniu. W praktyce wniosek ten rozpatrywany jest przez zatem przez sąd, w sytuacji, gdy strony zgodne są co do poszczególnych składników majątku wspólnego, ich wartości oraz sposobie jego podziału, przez co podział przed sąd jest tylko kwestią formalną.
Na podkreślenie zasługuje fakt, iż wniosek o podział majątku wspólnego małżonków można złożyć w dowolnym terminie, nawet wiele lat po uprawomocnieniu się orzeczenia rozwodowego, bowiem uprawnienie to nie ulega przedawnieniu. Ważnym jest jednak, aby występując o sądowy podział majątku być przygotowanym i posiadać dokumenty potwierdzające dochodzone składki majątku tj. akty notarialne, umowy, z których wynika z jakich środków rzez została nabyta, rachunki, faktury, wyciągi, itp.

Ważnym jest również, że rzeczony wniosek podlega opłacie w wysokości 1000 złotych. Jeżeli natomiast małżonkowie przedstawią wspólny projekt podziału, opłata od wniosku jest niższa i wynosi 300 złotych. Należy mieć na uwadze, iż do kosztów sądowych zalicza się również wynagrodzenie biegłego, jeżeli jest on powołany w sprawie, koszty mediacji, pełnomocnika, a także ewentualnego postępowania odwoławczego.

Jak powinien wyglądać wniosek o podział majątku wspólnego?
Otóż wniosek o podział majątku wspólnego winien spełniać wymogi formalne pisma procesowego, tj. zawierać oznaczenie stron, wartość majątku podlegającemu podziałowi, zgłoszone żądanie, uzasadnienie żądania oraz powołanie dowodów w sprawie. Ponadto do wniosku o podział majątku należy dołączyć dokument, z którego wynika ustanie wspólności majątkowej, np. wyrok rozwodowy, małżeńską umowę majątkową, wyrok sądu ustanawiający rozdzielność majątkową w trakcie małżeństwa.
Dodatkowo we wniosku wnioskodawca musi dokładnie wskazać, co składa się na wspólny majątek stron oraz dokładnie oszacować ich wartość na dzień składania wniosku. Enumeratywnie należy wymienić wszystkie składniki majątkowe, tj. zarówno nieruchomości (w tym działki, mieszkania, dom) jak i ruchomości (np. samochód, wyposażenie mieszkania, dzieła sztuki). W razie niewskazania we wniosku przybliżonego oszacowania lub też nieprecyzyjnego oznaczenia składnika majątkowego sąd na rozprawie wezwie do uzupełnienia i doprecyzowania. W tego typu sprawach bardzo często sąd posiłkuje się opinią biegłych, które są bardzo cennym źródłem dowodowym.
Pamiętać również należy, że do majątku wspólnego ponadto należą:
– pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,
– dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków, np. za wynajem mieszkania, który należy tylko do jednego z małżonków,
– środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków.

Już w trakcie postępowania sądowego strony często prowadzą negocjacje, który element majątku wspólnego ma trafić do którego z małżonków. Małżonkowie mogą żądać również ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym. Dodatkowo mogą wnioskować o zaliczenie i zwrot wydatków, nakładów oraz innych świadczeń z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego i odwrotnie. Małżonkowie mogą ustalić również nierówne udziały w umowie majątkowej małżeńskiej i określić, że po ustaniu wspólności udziały w majątku wspólnym będą różnej wielkości, w zależności od ustaleń.

Często Klienci zastanawiają się jakie pytania może zadać sąd podczas podziału majątku wspólnego. Otóż należy się przygotować, że sąd może zapytać o wszelkie kwestie związane ze zgromadzonym majątkiem, tj. jak były finansowane składniki majątku wspólnego, czy udział w majątku wspólnym stron był równy, czy były poczynione nakłady z majątku osobistego któregoś z małżonków na majątek wspólny oraz odwrotnie, jak wyglądała kwestia starań o utrzymanie i opiekę nad rodziną, itp. Pytania zadawane przez sąd mają na celu ustalenie stanu faktycznego w sprawie, ale nadto mają za zadanie przyspieszyć prowadzone postępowanie sądowe.

Przeczytaj także:

Kiedy sąd podzieli majątek nierówno, jakie dowody przedstawić na rozprawie

W praktyce sądowej przyjmuje się, że co do zasady podział majątku między małżonkami powinien obejmować wszystkie składniki majątku wspólnego. Pamiętać jednak należy, że przedmiotem podziału mogą być wyłącznie aktywa wchodzące w skład majątku wspólnego zgromadzone na dzień ustania wspólności, ale istniejące w chwili dokonywania podziału. Do podziału nie zalicza się natomiast pasywów. Sąd dokonując podziału majątku wspólnego co do zasady bierze się pod uwagę stan majątku z chwili zniesienia wspólności, ale jego wartość oblicza już z chwili orzekania w sprawie. Jak podkreślił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 października 1967 r. rozliczeniu podlega również równowartość rzeczy wspólnych zbytych w sposób rozmyślny i nieuzasadniony ze szkodą dla drugiego małżonka (uchwała SN z 27 października 1967 r., III CZP 73/67, OSNCP 1968, nr 7, poz. 116).

Sąd dokonując podziału majątku wspólnego byłych małżonków uwzględnia przede wszystkim propozycje oraz ustalenia poczynione między stronami. W przypadku braku zgody sąd podejmuje autorytatywną decyzję w przedmiocie orzeczenia o podziale. Zgodnie z literaturą przedmiotu majątek może zostać podzielony w trojaki sposób. Pierwszym z nich jest podział majątku dorobkowego w naturze. Odnoś się on głównie do nieruchomości, wynika to z trwałego charakteru składnika majątkowego. Sąd zasądza uczestnikom postępowania części odpowiadające wartością ich udziałów w majątku wspólnym. Sąd przyznaje dopłatę pieniężną małżonkowi, który w wyniku podziału fizycznego otrzymał mniej niż mu się należało.
Kolejnym sposobem podziału majątku wspólnego jest przyznanie przez sąd danego składnika majątku jednemu z byłych małżonków, przy jednoczesnym zobowiązaniu do spłaty drugiego małżonka w wysokości jego udziału w majątku. Ten sposób wykorzystywany jest w szczególności w sytuacji, kiedy dany składnik nie da się podzielić fizycznie. Sąd przy sposobie spłaty bierze pod uwagę propozycje stron, jeżeli są one zgodne z przepisami prawa oraz z zasadami współżycia społecznego. W razie przyznania rzeczy jednemu z małżonków, własność przechodzi na niego z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu. Ostatnim sposobem podziału majątku między byłymi małżonkami jest sprzedaż składników oraz podział uzyskanej kwoty między stronami zgodnie z ich udziałem w majątku. Takie stanowisko sądu ma miejsce najczęściej w sytuacji braku uzyskania konsensusu między stronami, a fizyczny podział rzeczy jest niemożliwy. W praktyce taki podział stosowany jest bardzo rzadko.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *