Podział wspólnego majątku małżonków po rozwodzie nierzadko wzbudza nawet większe emocje między stronami niż sam rozwód. Najbardziej zaciekała walka toczy się, gdy byli małżonkowie w trakcie małżeństwa zgromadzili spory majątek, gdyż nawet ciężki i długi proces finalnie może okazać się bardzo opłacalny. Jak powszechnie wiadomo, w postępowaniu o podział majątku podziałowi podlega cały majątek zgromadzony przez strony w trakcie trwania małżeństwa, oczywiście jeżeli małżonkowie nie mieli podpisanej wcześniej intercyzy lub umowy o rozdzielności majątkowej. Często jednak pojawia się pytanie czy i jak należy podzielić firmę zarejestrowaną i prowadzoną przez jednego małżonka, wiele osób bowiem uważa, że ten składnik majątku, ze względu na swój charakter i niejaką przynależność do jednego z małżonków, nie podlega podziałowi, ale czy tak jest w rzeczywistości?

Kancelaria adwokacka adwokat Jacek Sosnowski specjalizuje się w prowadzeniu trudnych spraw rozwodowych oraz spraw dotyczących podziału majątku. Skutecznie reprezentujemy naszych Klientów przed sądem. Siedziba główna kancelarii to Warszawa, oddział Śląsk – Gliwice. Prowadzimy obsługę prawną na terenie całego kraju.  Sprawdź także nasz blog http://sprawy-rozwodowe.info

Największą niepewność pomiędzy byłymi małżonkami budzi fakt podziału firmy prowadzonej w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej przez jednego z małżonków. Nie wiedzieć, czemu dość powszechne jest przekonanie, że jeżeli działalność gospodarcza jest zarejestrowana na jednego z małżonków to po rozwodzie, niejako automatycznie, majątek firmy przypada właśnie temu małżonkowi, który widnieje w ewidencji działalności gospodarczej. Nic jednakże bardziej mylnego, lecz przy ewentualnym podziale należy mieć na względzie chwilę rozpoczęcia prowadzenia działalności, a więc czy przedsiębiorstwo powstało przed czy w trakcie trwania małżeństwa, gdyż jest to jedyny element mający wpływ na jego podział.

Otóż, jeżeli małżonkowie w trakcie trwania małżeństwa posiadali wspólność majątkową i jeden z małżonków rozpoczął prowadzenie firmy już po wstąpieniu w związek małżeński, a ponadto środki konieczne do rozwoju firmy wykładane były ze wspólnego majątku małżonków, to taka firma stanowi majątek wspólny małżonków, i tak jak inne rzeczy wchodzące w skład majątku wspólnego, po rozwodzie podlega podziałowi.

Podział majątku małżonków może być przeprowadzony w dwóch trybach- umownym bądź sądowym. W przypadku umownego podziału majątku, małżonkowie powinni zawrzeć umowę działową w odpowiedniej formie, a więc jeżeli w skład majątku wspólnego objętego podziałem wchodzi przedsiębiorstwo to umowa działowa powinna mieć formę pisemną z podpisami notarialnie poświadczonymi, jeżeli natomiast podział dotyczy również nieruchomości to wówczas umowa powinna zostać zawarta w formie aktu notarialnego. Oczywiście wskazane rozwiązanie jest możliwe do zastosowania tylko w przypadku, gdy byli małżonkowie są zgodni co do podziału i tego, które przedmioty wchodzące w skład majątku wspólnego przypadają jednemu, a które drugiemu małżonkowi, co niestety rzadko się zdarza, częściej bowiem byli małżonkowi wolą, aby to sąd rozstrzygnął o podziale majątku. Sądowy podział majątku co do zasady obejmuje cały wspólnie zgromadzony majątek małżonków. W postępowaniu tym sąd najpierw ustala m.in. skład i wartość majątku wspólnego, a następnie dokonuje faktycznego podziału, który może polegać na przyznaniu w całości poszczególnych składników majątku wspólnego każdemu z małżonków z zaliczeniem na poczet ich udziałów w tym majątku, na podziale fizycznym poszczególnych rzeczy, który polega np. na wydzieleniu odrębnych działek ze wspólnej nieruchomości gruntowej, lub na podziale cywilnym, który polega na podziale między małżonków sumy pieniężnej uzyskanej ze sprzedaży składników majątku wspólnego. Podział majątku wspólnego małżonków poprzez przyznanie małżonkom poszczególnych jego składników lub przez podział fizyczny rzeczy rzadko kiedy udaje się przeprowadzić w równym stosunku, tzn. że każdy z małżonków otrzyma w naturze równo 50% wartości wspólnego majątku, dlatego w przypadku, gdy wartość przyznanych małżonkowi przedmiotów jest niższa niż wartość przysługującego mu udziału w majątku wspólnym, małżonkowi temu przysługuje roszczenie o dopłatę pieniężną. W toku postępowania sądowego małżonkowie oczywiście mogą zgłaszać swoje propozycje co do planu samego podziału, np. małżonek, który nie prowadzi działalności gospodarczej może wnosić o podział przedsiębiorstwa bądź o przekazanie mu własności niektórych przedmiotów wchodzących w skład przedsiębiorstwa lub równowartości tych składników. Należy jednak pamiętać, że sąd nie jest związany takimi postulatami stron, gdyż każda propozycja podziału podlega ocenie sądu, dlatego finalny podział nie zawsze będzie zgodny z tym o co strony wnosiły. Dla przykładu, żona prowadzi salon fryzjerski, mąż natomiast żąda, aby dzieląc majątek wspólny została mu przyznana połowa sprzętu w który salon jest wyposażony, co w takiej sytuacji zrobi sąd? Żądanie męża najpewniej nie zostanie uwzględnione, gdyż podział majątku w ten sposób nie będzie celowy, a zgłoszony przez męża wniosek jest zapewne wyrazem tylko jego złośliwości, dlatego mąż otrzyma inne składniki majątku wspólnego lub żona zostanie zobowiązana do spłaty pieniężnej męża do wysokości jego udziału. Zupełnie inaczej jednak będzie się przedstawiała sytuacja, gdy oboje małżonkowie zajmują się fryzjerstwem, gdyż w takim przypadku fizyczny podział wyposażenia salonu fryzjerskiego może być jak najbardziej zasadny, gdyż każdy z byłych małżonków może prowadzić własny salon fryzjerski. Jak zatem już po tym akademickim przykładzie widać, podział każdego majątku zależy od okoliczności faktycznych danej sprawy, nie można posługiwać się schematami i z góry zakładać jakiego podziału dokona sąd.

Nieco bardziej problematycznym do podziału jest przedsiębiorstwo, które prowadzone było przez jednego z małżonków jeszcze przed zawarciem małżeństwa, natomiast po ślubie środki konieczne do prowadzenia owego przedsiębiorstwa były wykładane zarówno z majątku wspólnego małżonków, jak i z ich majątków osobistych. Takie wspólne finansowanie przedsiębiorstwa powoduje, że przedsiębiorstwo powstaje z różnych mas majątkowych, a zatem w postępowaniu o podział majątku konieczne będzie ustalenie kiedy, w jakiej wysokości i z jakiego majątku została dokonana inwestycja, aby prawidłowo ustalić co każdemu z małżonków należy się po rozwodzie, małżonkowie będą musieli dokonać wzajemnego rozliczenia. Niewątpliwie takie postępowanie jest znacznie bardziej skomplikowane i bardziej rozciągnięte w czasie, a samo wykazywanie środków poniesionych na przedsiębiorstwo jest nie rzadko bardzo trudne. Należy również pamiętać, że o ile obowiązuje generalna zasada, że każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na majątek osobisty, to jednakże wyjątek od powyższego stanowią wydatki i nakłady poczynione na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Ponadto, przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wprost stanowią, że nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba, że zwiększyły one wartość majątku w chwili ustania wspólności.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *