Warszawa – sprawy rozwodowe

Sprawy dotyczące rozwodu są niestety dość powszechne. Warszawa, w której praktykuję, to ośrodek, w którym co roku ma miejsce tysiące spraw sądowych związanych właśnie z rozpadem małżeństwa. Ich przebieg bywa nierzadko dość złożony, choć wcale tak być nie musi. Zdarza się, iż Klienci przychodząc do adwokata w związku ze swoją sprawą rozwodową pytają, czy warto walczyć o rozwód z orzeczeniem o winie. A może dobrym rozwiązaniem w sprawie rozwodu będzie załatwienie wszystkiego szybko, na jednej rozprawie, bez wskazywania winnego rozpadu pożycia? Jako doświadczony adwokat rozwodowy, wyjaśniam Państwu kwestię rozwodu bez orzekania winy.

Trudno jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie, gdyż u jego podstaw leży założenie pewnych trudnych w obiektywnej ocenie wartości. Przede wszystkim bowiem to rozwodzący się powinien wiedzieć, co chce osiągnąć, uzyskując wyrok sądowy. Z prawnego punktu widzenia wskazać można niejako dwie główne konsekwencje orzeczenia rozwodu z wyłącznej winy jednego z małżonków.

Po pierwsze zawinienie rozpadu pożycia małżeńskiego może mieć wpływ na orzekanie o przyznaniu władzy rodzicielskiej. Podkreślmy – z samego faktu uznania przez sąd winy za rozwód jednego z małżonków nie można konkludować konieczności pozbawienia go władzy rodzicielskiej. Pośrednio jednak przyczyny rozpadu pożycia małżonków mogą mieć wpływ na ocenę sądu, dotyczącą gwarancji zapewnienia dzieciom należytej opieki, zgodnie z ich dobrem, po ustaniu małżeństwa. Mamy zatem do czynienia z sytuacją, w której przyczyna rozpadu pożycia może mieć wpływ na orzeczenie o władzy rodzicielskiej ze względu na swój społeczny wydźwięk.

Zobowiązania alimentacyjne

Drugą, bardziej doniosłą konsekwencją orzeczenia rozwodu z wyłącznej winy jednego z małżonków jest możliwość zgłoszenia roszczenia o alimenty. Tak motywowane rozwody są zjawiskiem coraz częściej spotykanym. Małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego. Niedostatek, który wywołuje rozwód, zgodnie z orzeczeniami sądów, można tłumaczyć jako brak środków na pełne pokrycie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, czyli zapewnienie normalnych warunków bytowych, odpowiednich między innymi do wieku i stanu zdrowia, pomimo wykorzystania wszystkich dostępnych w granicach rozsądku możliwości w celu uzyskania niezbędnych dochodów. Usprawiedliwione potrzeby z kolei uzależnione są od szeregu indywidualnych czynników, jak wykształcenie, zdrowie, czy nawet tryb i styl życia, prowadzonego w trakcie trwania związku małżeńskiego.

Pamiętać trzeba, iż zobowiązanie alimentacyjne ma również szczególną formę kwalifikowaną w przypadku orzeczenia rozwodu z winy wyłącznie jednego współmałżonka. Jeżeli bowiem rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku. To właśnie brak konieczności dowiedzenia niedostatku powoduje, iż sytuacja małżonka niewinnego jest wyjątkowo komfortowa. Ponadto celem tego uregulowania jest zapobieżenie sytuacji, w której rozwód miałby spowodować pogorszenie w istotny sposób sytuacji materialnej małżonka niewinnego w porównaniu z sytuacją, w której znajdowałby się w prawidłowo funkcjonującym małżeństwie. Doniosłość świadczenia alimentacyjnego, jako konsekwencji rozwodu jest zatem znaczna.

Decydując się na rozwód z orzeczeniem winy pamiętać należy także, iż postępowanie to różni się w swojej formie i przebiegu od innych postępowań. Jako adwokat obserwowałem wielokrotnie, iż rozwody w czasie których zachodzi konieczność wskazania małżonka winnego powodują, iż na forum publicznym trzeba niejednokrotnie opowiedzieć o intymnych relacjach w związku, postawić szereg zarzutów, które ze względu na charakter procesu często są wyolbrzymiane, czy też powołać świadków, których zeznania mogą być krępujące i niewygodne. Podejmując decyzję o rozwodzenie z orzeczeniem winy należy mieć świadomość, iż w większości przypadku odbudowanie jakichkolwiek relacji z małżonkiem, nawet tych koniecznych do wspólnego wychowania dzieci, będzie bardzo trudne, o ile nie niemożliwe. Lepiej wobec tego przemyśleć, czy taki wybór argumentacji uzasadniającej rozwód jest na pewno dobry. Jeżeli zatem jedynym powodem, dla którego strona zamierza dążyć do uzyskania wyroku rozwodowego z winy małżonka jest świadomość możliwości uzyskania alimentów, a wina małżonka nie jest oczywista, warto przemyśleć decyzję, czy aby na pewno w ten sposób sprawa rozwodu powinna się potoczyć.

Pamiętać trzeba również, iż orzeczenie rozwodu z winy małżonka jest możliwe tylko w przypadku wystąpienia po jego stronie dwóch elementów. Pierwszym z nich jest bezprawność czynu. Bezprawność polega na zachowaniu sprzecznym z prawem lub zasadami współżycia społecznego. Drugim z kolei jest możliwości przewidywania znaczenia i skutków zachowania się oraz możliwości podjęcia i ujawnienia woli co do nastąpienia lub nienastąpienia określonych skutków.

Wina rozkładu pożycia, skutkująca rozwodem pozostaje w związku z naruszeniem obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa, i to zarówno tych, które sformułowane są w prawie, jak i tych, dla których źródłem są tylko zasady współżycia społecznego. Małżonkowie są obowiązani do wspólnego dobrego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Jeżeli jeden z małżonków uchyla się przed wypełnianiem tych obowiązków, jego działanie można uznać za bezprawne, co z kolei może stanowić przesłankę uznania go winnym rozpadu pożycia małżeńskiego, którego finałem jest rozwód.

Z drugiej jednak strony w niektórych szczególnych przypadkach przepisy lub okoliczności szczególne mogą wyłączyć bezprawność działania, na przykład działanie w obronie koniecznej lub w stanie wyższej konieczności, czy też zgoda pokrzywdzonego. W doktrynie znany jest na przykład przypadek, gdy jeden z małżonków, w obawie przed zachowaniem drugiego małżonka, wyprowadził się ze wspólnego domu wraz z dziećmi. Sąd nie przychylił się wówczas do wniosku o orzeczenie rozwodu z winy małżonka, który się wyprowadził, wskazując, iż działanie to nie było bezprawne ze względu na szczególne okoliczności.

Trudno też będzie dowieść wyłącznej winy w rozpadzie pożycia małżonka, dopuszczającego się zdrady, gdy drugi małżonek o tym wiedział i taki stan rzeczy aprobował, na przykład ze względu na uzyskiwane z tego tytułu korzyści. W powyższym przypadku z pewnością można, powołując się na zgodę pokrzywdzonego (małżonka zdradzanego), dążyć do wyłączenia bezprawności działania zdradzającego małżonka.

Pamiętać trzeba także, iż obok bezprawności, dla uznania winy małżonka w rozpadzie pożycia konieczna jest również możliwość przypisania mu możliwości przewidywania skutków i ich znaczenia. Co prawda nie jest konieczne, by bezprawne działanie małżonka było celowe i ukierunkowane na rozpad pożycia, wystarczy możliwość przewidywania znaczenia i skutków danego działania, jednak działanie lub zaniechanie w stanie niepoczytalności, a nawet w przemijającym stanie zakłócenia czynności psychicznych, wyłącza możliwość przypisania winy rozkładu pożycia. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy w stan niepoczytalności małżonek wprowadził się niejako sam – na przykład wynika on ze spożycia alkoholu.

Konkludując powyższe wskazać trzeba, iż do udowodnienia winy małżonka w rozpadzie pożycia nie wystarczy subiektywne poczucie drugiego małżonka o zawinieniu. Spełnione muszą zostać dodatkowe przesłanki bezprawności działania i świadomości jej istnienia. Może się zatem okazać, iż mimo że w mniemaniu małżonka żądającego rozwodu z winy drugiego małżonka jego wina jest niewątpliwa, sąd oceniając stan faktyczny w sposób obiektywny nie znajdzie podstaw do takiego orzeczenia. Żądanie takie wpłynie jednak niewątpliwie na sam proces rozwodowy oraz wzajemnie kontakty. Taki stan rzeczy nie zawsze jest dobry, dlatego jako adwokat zwracam na to uwagę osobom, dążącym do rozwodu z orzeczeniem winy.

Pamiętać trzeba, iż każde postępowanie rozwodowe jest inne, a rozpad wspólnego pożycia może nastąpić na skutek szeregu czynników, również niezawinionych, dlatego decyzja o żądaniu orzeczenia winy podejmowana musi być indywidualnie, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności. Nie oznacza to jednak, iż należy unikać konfrontacji. Postępowanie rozwodowe daje szansę na trwałe i prawomocne rozwiązanie łączących strony stosunków gospodarczych, dlatego zawsze warto skorzystać z istniejących w tym zakresie możliwości.

Adwokat Jacek Sosnowski – kancelaria Warszawa
Prowadzę sprawy o rozwód dla klientów z Warszawy oraz regionu stołecznego. Oprócz rozwodów, obsługuję także prawnie m.in. roszczenia alimentacyjne. Zapraszam do kontaktu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *